کارشناسی ارشد مهندسی فناوری اطلاعات گرایش سامانه‌های شبکه‌ای

نام گرایش :  کارشناسی ارشد مهندسی فناوری اطلاعات گرایش سامانه‌های شبکه‌ای

مسئول رشته: آقای دکتر هادی زارع

اهداف  گرایش:

دیربازیست که توجه به مفهوم شبکه و موجودیت های با خواص شبکه ای، به عنوان یک ضرورت اصلی در حوزه علوم نظری، علوم تجربی و علوم کاربردی مطرح بوده است. این بدین خاطر است که بسیاری از پدیده های طبیعی و افزون بر آن سامانه های مصنوعی که به عنوان دستاوردهای فناوری در یک محیط عملی یا کاربردی به کار گرفته می شوند، ماهیتی شبکه ای داشته و به همین دلیل به دنبال استفاده از دیدگاه ها، روش ها و ابزارهایی هستند که از توانایی حل مسائل خاص شبکه برخوردار باشند. بدین منوال می توان انتظار داشت که طرح مفاهیم مرتبط با شبکه در قالبی علمی و سامان یافته (سیستماتیک) بتواند جایگزین آموزشی- پژوهشی مناسبی برای رویارویی با حجم قابل ملاحظه ای از مسائل جهان واقعی در ابعاد مختلف علمی و فنی تلقی گردد.
رشته مهندسی سامانه‌های شبکه‌ای که از آن به علوم شبکه هم در دنیا یاد می‌شود، یکی از علوم نوین بین‌رشته‌ای پدیدآمده در قرن ۲۱ است که بدنبال یافتن اصول، الگوریتمها و ابزارهایی است که رفتار هر نوع شبکه ای اعم از شبکه های مهندسی، اطلاعاتی، زیستی، شناختی، معنایی، اجتماعی و... را در تعامل با یکدیگر شناسایی و مدیریت می نماید.
رشته مهندسی سامانه‌های شبکه‌ای را می‌توان چنین تعریف کرد: مطالعه بازنمودهای مختلف شبکه در مفاهیم فیزیکی، زیستی و اجتماعی با هدف تحلیل، مدلسازی و پیش‌بینی آنها.
نتایج این مطالعات می‌تواند قابلیت پیش‌بینی را در طراحی‌های مهندسی شبکه‌های پیچیده، ارتقاء داده و توان تحقیقات پایه در کاربردهای مختلف علوم شبکه را بیافزاید. در بیانی ساده‌تر، می‌توان گفت علوم شبکه به مطالعه اصول نظری ساختار و رفتار پویای هر شبکه و کاربرد آن در زمینه های کاری و تخصصی مختلف، می پردازد.
 هدف اصلی مهندسی سامانه‌های شبکه‌ای در قدم اول بررسی ساختار، کارکرد و فرآیندهای شبکه های اطلاعات، زیستی، شناختی، معنایی، اجتماعی و... بوده و در قدم دوم استفاده از شبکه به عنوان یک ابزار علمی و محاسباتی برای پیش بینی و تحلیل پدیده های طبیعی و مهندسی و اتخاذ تصمیم‌ مناسب بر این اساس است. علوم شبکه دارای کاربردهای بسیار زیادی است که از مهمترین محورهای آن می‌توان به موارد زیر اشاره کرد،
•    شناسایی تعاملات پیچیده بین انسانها
•    کشف مسیرهای انتقال بیماری
•    بهبود سیستم های دارورسانی درون بدن
•    بهینه سازی شبکه های حمل و نقل انسان
•    بهینه‌سازی شبکه های توزیع انرژی
•    موثرسازی نتایج جستجوهای وب
•    ارایه الگوریتم‌های موثر برای تبلیغات هوشمند در فضای مجازی
•    بهبود فضای کسب و کار با استفاده از قابلیت‌های شبکه‌های اجتماعی

طی پنج- شش سال اخیر، مراکز دانشگاهی و تحقیقاتی بزرگی با موضوعاتی میان رشته ای مانند نانوپزشکی، هوا فضا و کاربردهای آن، علوم و مهندسی نانو/ بایو، علوم شبکه و شبکه اجتماعی، در دانشگاه های معتبر دنیا تشکیل شده اند، که در ترکیب علمی و اجرایی آنها، میتوان حضور متخصصان برجسته حوزه های مختلف علم و فناوری را مشاهده کرد. با تشکیل این مراکز پژوهشی، در کنار افزایش سرعت فعالیتهای علمی و تحقیقاتی میان رشته ای، یک روند توسعه ای و صنعتی نیز شکل گرفته است که پی آمد آن تولید محصولات فناورانه جدید با ویژگیهای مطلوبی مانند ارزش افزوده بالا برای تولید کننده و مصرف کننده، اثرات جانبی مخرب کم، حل مسائل مهندسی سخت و غیرخطی، بهبود رفاه و امنیت اجتماعی و گسترش دامنه علوم، می باشد.
با توجه به ویژگیهای ذکر شده، می توان گفت که رشته های دانشگاهی میان رشته ای مانند علوم شبکه، قابلیت پرورش سرمایه منابع انسانی کشورها را در مفیدترین مسیرها دارند و اگر به این مهم توجه شود که منابع انسانی هر کشوری، ذاتاً ارزشمندترین سرمایه مادی و معنوی آن کشور هستند، باید به صراحت بیان کرد که یکی از راهبردی ترین اقدامات توانمندساز ملی، همانا تشکیل و راه اندازی رشته های نوین دانشگاهی با ویژگی‌‌های بین رشته ای و ترارشته‌ای خواهد بود.
علوم شبکه، از جمله رشته هایی است که در کنار قابلیتهای فراوانی که برای حل مسائل واقعی دنیای اطراف ما دارد، می¬تواند در فضای رقابتی و جنگ نرم امروز دنیا، قدرت علمی کشور را به شکل محسوسی افزایش دهد و بخشی از نقاط ضعف و تهدیدات جدی کشور را مرتفع سازد.
اگر مسائل واقعی اطراف مان را مورد بازنگری قرار دهیم شواهد روشنی از مصادیق شبکه  در اغلب آنها مشاهده خواهیم کرد؛ مانند شبکه های: حمل و نقل هوایی، بزرگراه ها، راه آهن، کشتیرانی بین المللی، توزیع برق، توزیع آب، تامین و لجستیک، مالی بین المللی، تلفن و اینترنت، متابولیک، اعصاب بدن، غذا و انواع شبکه های اجتماعی انسانها و دیگر موجودات.
با توجه با نکات ذکر شده، رشته مهندسی سامانه‌های شبکه‌ای با  تلاش و کوشش اعضای هیات علمی و مدیریت دانشکده علوم و فنون نوین برای نخستین بار در ایران و در دانشگاه تهران راه‌اندازی شده است و هدف آن رفع نیازهای علمی و تربیت متخصصان خبره برای کشور در علوم و فن‌آوری‌های نوین و بین‌رشته‌ای است.

توانایی ها و مهارتهای دانش آموختگان رشته :
از دانش آموختگان رشته مهندسی سامانه‌های شبکه‌ای انتظار می رود مهارتهای لازم را برای بکارگیری ابزارهای محاسباتی و فناورانه شبکه محور در موضوعات زیستی، شبکه های اجتماعی و شبکه های اطلاعات بدست آورند.
در حوزه شبکه های اجتماعی تأکید بر آموزش های پیشرفته در مهندسی و علوم شبکه و تجزیه و تحلیل سیستمهای اجتماعی، می‌باشد و هدف آن تربیت متخصصینی است که با بهره‌گیری از آموخته‌ها و دانش‌های مهندسی این دوره قادر به شناخت، تحلیل و ارائه طرح برای سیستم های اجتماعی متشکل از انسان و سامانه های اطلاعاتی باشند. بنابراین انتظار می رود دانش آموختگان این رشته قادر به برنامه‌ریزی و ارائه مدل، جهت کسب بهترین بازده از کارکرد سیستم های اجتماعی و انسانی نیز باشند.
همچنین دانش آموختگان این رشته در حوزه ی شبکه های اطلاعات، قابلیتها و مهارتهایی همچون مطالعه، بررسی و امکان سنجی شبکه های مختلف اطلاعات، جمع آوری، سازمان دهی و طبقه بندی اطلاعات شبکه‌ای، توانمندی در یافتن اصول، الگوریتمها و طراحی ابزارهای مورد نیاز برای تسری اطلاعات، مدیریت رفتار و اطلاعات در شبکه های اطلاعات و تعامل با انواع دیگر شبکه را خواهند داشت.
علاوه بر این، فارغ التحصیلان این رشته باید بتوانند در مشاغل زیر خدمات لازم را ارائه دهند:
•    خدمات مشاوره ای در خصوص بکارگیری مفاهیم و ابزارهای طراحی، پیاده سازی و تحلیل شبکه ها در مسائل پیش رو
•    ارائه خدمات پژوهشی در خصوص کاربرد ساما‌نه‌های شبکه‌ای با تاکید بر بهینه‌سازی روش‌های موجود گردآوری، انتقال و بازیافت اطلاعات
•    آموزش و تحقیق در راستای در همین رشته یا رشته های مرتبط دانشگاهی در مراکز تحقیقاتی و پژوهشی

مشخصات دوره مهندسی سامانه‌های شبکه‌ای

 

  • نوع دوره: کارشناسی ارشد
  • طول دوره: 2 سال (4 نیم‌سال)- با توجه به بین‌رشته‌ای بودن این دوره و لزوم گذراندن دروس جبرانی (پیش‌‌نیاز)، طبق ضوابط حداکثر یک نیم‌سال به طول دوره افزوده می‌شود
  • تعداد و نوع واحدهای درسی
  •  

نوع دروس

تعداد واحدها

جبرانی

۶

اصلی

۱۴

اختیاری

۱۲

پایان‌نامه

۶

جمع کل (بدون دروس جبرانی)

32 واحد

 

 

دروس جبرانی دوره کارشناسی ارشد رشته مهندسی سامانه‌های شبکه‌ای

ردیف

نام درس

تعداد واحد

1

مدلسازی و شبیه‌سازی

۳

2

ساختمان داده‌ها و الگوریتم‌ها

۳

۳

مطالعات فضای مجازی

۳

 

 

دروس اصلی دوره کارشناسی ارشد رشته مهندسی سامانه‌های شبکه‌ای

ردیف

نام درس

تعداد واحد

۱

الگوریتم‌های گراف

۳

۲

شبکه‌های پیچیده

۳

۳

مبانی نظری شبکه‌های اجتماعی

۳

۴

مدل‌های احتمالاتی

۳

۵

سمینار

۲

 

 

 دروس اختیاری دوره کارشناسی ارشد رشته مهندسی سامانه‌های شبکه‌ای

ردیف

نام درس

تعداد واحد

۱

نظریه ریاضی سیستم‌ها

۳

۲

یادگیری ماشین و بازشناسی الگو

۳

۳

تحلیل رفتارهای اجتماعی

۳

۴

محاسبات نرم و ملهم از زیست

۳

۵

نظریه بازی‌

۳

۶

تحلیل شبکه‌های اطلاعات

۳

۷

جمع‌سپاری و فعالیت‌های جمعی

۳

۸

علوم شناختی/ اجتماعی شبکه

۳

۹

کاوش دادگان انبوه

۳

۱۰

مباحث ویژه

۳

 

برای اطلاع از جزئیات و سیلابس برنامه درسی، برنامه مصوب رشته مهندسی مهندسی فناوری اطلاعات گرایش سامانه‌های شبکه‌ای در وزارت علوم، تحقیقات و فناوری را ملاحظه بفرمایید.